11 april–14 juni 2026 / Casco Art Institute: Working for the Commons, Lange Nieuwstraat 7, 3512 PA Utrecht
Opening: zaterdag 11 april, 15:00
Bezoek de tentoonstelling donderdag–zondag, 12:00–18:00, of op afspraak via info@casco.art
Casco Art Institute: Working for the Commons presenteert het 2026 lenteprogramma move not for reason but love, met drie uiteenlopende tentoonstellingen van Winnie Herbstein, Avan Omar en Ama Josephine Budge.
Elk met haar eigen stem, taal en toewijding, komen de artistieke voorstellen samen rond de gemeenschappelijke zorgen van de kunstenaars over het uitwissen van geschiedenissen, de politiek van representatie en daar waar archieven zwijgen. Tegelijkertijd onderzoeken ze de kracht van belichaamde, levende herinneringen als een contra-archief van de geschiedenis.
Onlosmakelijk verbonden met dit proces is de ervaring van geraakt worden, van bewogen worden. Wat trekt ons naar het bekende en drijft ons weg van het onbekende? Hoe kunnen we datgene wat binnen dominante kennissystemen als ‘vanzelfsprekend’ wordt beschouwd, weer op losse schroeven zetten, en hoe kunnen we ruimte bieden én vasthouden aan die verhalen en ervaringen die door de eeuwen heen naar de marges van de geschiedenis zijn verbannen?
De kunstenaars werken binnen de drie projecten allen met belichaamde, verwezenlijkte en fluïde strategieën om met herinnering om te gaan. Hierbij houden ze zich ieder bezig met de vraag hoe herinneringen, verhalen en culturele narratieven in stand kunnen worden gehouden – vooral wanneer deze weerstand bieden aan de dominante geschreven, vastgelegde of gearchiveerde geschiedschrijving. Aan de hand van video, beeldhouwkunst, architectuur, fotografie en tekeningen hanteren Herbstein, Omar en Budge performatieve, ruimtelijke en documentaire benaderingen waarmee ze herinneringen in het heden tastbaar maken. Zo plaatsen ze wat is uitgehold of verloren (opnieuw) centraal en blazen het nieuw leven in.
Door op subtiele wijze de blik te verschuiven, stimuleren de voorstellen van de kunstenaars nieuwe manieren om met elkaar om te gaan, te luisteren en te voelen – terwijl ze tegelijkertijd erkennen dat sommige ervaringen zich niet gemakkelijk laten verklaren, noch zich volledig laten begrijpen. Daarnaast activeren de projecten vormen van historische verbeelding die verder reiken dan gevestigde verhalen of eenduidige waarheden.
De titel move not for reason but love is ontleend aan een dichtregel van Aja Monet. Met liefde als hartslag waardoor levende geschiedenissen opnieuw voelbaar worden, benoemt het wat de kunstenaars alledrie beweegt – zorg, verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid. Tegelijkertijd nodigt het uit om af te stemmen op gevoelsdomeinen die nieuwe manieren openen om met geschiedenis en herinnering om te gaan.
Winnie Herbstein presenteert We need to speak about living room, een nieuw gezamenlijk gecommissioneerd tentoonstellingsproject dat gemeenschapsgestuurde woonprojecten in Nederland onderzoekt en plaatsvindt in Kunsthuis SYB in Beesterzwaag en Casco Art Institute in Utrecht. Door film, architecturale installaties, archiefonderzoek en participatieve methoden geïnspireerd door familieopstellingstherapie samen te brengen, onderzoekt Herbstein hoe gedeelde idealen van collectief wonen ontstaan en worden onderhouden. Tegelijkertijd schenkt ze aandacht aan de spanningen, conflicten en emotionele complexiteiten die vaak moeilijk te documenteren zijn. Het project onderzoekt hoe gemeenschappelijke geschiedenissen worden gevormd – niet alleen door wat wordt vastgelegd en bewaard, maar ook door wat onopgelost, onuitgesproken of moeilijk te bevatten blijft binnen conventionele archiefkaders.
Avan Omar ontvouwt Zero Art, een multidisciplinaire installatie die documenteert hoe politieke ontwrichting en sociale transformatie tussen 1990 en 2010 in Zuid-Koerdistan de artistieke productie en het culturele geheugen hebben gevormd. Omars tentoonstelling omvat documentairefilms, podcasts, interviews, archiefmateriaal en beeldende kunstwerken – inclusief haar eigen werken en die van andere hedendaagse Koerdische kunstenaars. Het project plaatst persoonlijke verhalen naast historische gebeurtenissen zoals de Golfoorlog, opstanden, ontheemding en migratie, en reflecteert kritisch op hoe kunst reageert op conflict, verlies, veerkracht en identiteit. Via interactieve formats, zoals een open archiefruimte, luisterstations en collaboratieve kaartlegging, worden bezoekers uitgenodigd hun eigen reflecties en ervaringen bij te dragen, waardoor de tentoonstelling verandert in een evoluerend platform voor storytelling. Door academisch onderzoek te combineren met geleefde herinneringen en ervaringen, evenals artistieke praktijk, activeert Omar archieven als dynamische plekken voor historische herinterpretatie, dialoog en gezamenlijk kenniscreëren.
Ama Josephine Budge ontwikkelt A Voyeur at the Keyhole, een meerdelige installatie die zich richt op Zwart-zijn, gemengde identiteit, queer-zijn, dik-zijn en moederschap – en onderzoekt hoe deze levensposities zowel de grenzen van dominante conventies overstijgen als door deze beperkt worden. Vanuit sleutelgaten in doorboorde, holle ongebakken kleilichamen toont Budge persoonlijke filmfragmenten van familierituelen en reizen tussen Ghana en de Atlantische Oceaan. Op de markt gekochte spiegels die verwijzen naar koloniale schoonheidsregimes reflecteren de kijkers terug in hun eigen blik. Daarnaast transformeren gebeeldhouwde zitplaatsen, gevormd met de lichamen van dikke queer samenwerkers, samen met familiefoto’s, de galerie tot een huiselijke en ceremoniële ruimte, gevormd door afkomst en herinnering. Het werk creëert een plek van mysterie en plezier, waarin Zwarte toekomsten ontstaan door zorg, intimiteit en belichaamde continuïteit, in plaats van historische uitwissing.
Beeldbeschrijving: Ontwerp voor move not for reason but love, met daarin afbeeldingen van werken van de drie kunstenaars. Links: Winnie Herbstein, still uit de film We need to speak about living room (2026). Rechtsboven: Avan Omar, foto uit het performancewerk Their Portrait (2012–2021). Rechtsonder: Ama Josephine Budge, foto getiteld Sentience Soaks All Things (2025). Grafisch ontwerp door David Bennewith (colophon.info).
