2019

Two Rubatos & Footnotes on Equality

Een experimentele geluidsgerichte solotentoonstelling van Terre Thaemlitz en een collectieve kunst- en onderzoekstentoonstelling GRACE met Cookies.

Casco Art Institute: Working for the Commons presenteert dit voorjaar twee nieuwe tentoonstellingen in het kader van haar halfjaarlijkse tentoonstellingsprogramma: Two Rubatos, een experimentele, op geluid gerichte solotentoonstelling met werk van kunstenaar Terre Thaemlitz, en Footnotes on Equality, een collectieve tentoonstelling over kunst en onderzoek door leden van GRACE – Gender and Cultures of Equality in Europe in samenwerking met het Rotterdamse architectuur- en designcollectief Cookies. Het tentoonstellingsprogramma werd geopend op vrijdag 8 maart 2019, Internationale Vrouwendag, van 17.00 tot 20.00 in Casco Art Institute, in het kader van de GRACE-conferentie “Gender and Cultures of In/Equality in Europe”, 7-9 maart 2019 bij Universiteit Utrecht.

Beide tentoonstellingen sluiten aan bij Poetics of Living, één van Casco’s studielijnen over kunst en commoningpraktijken, mede geïnitieerd door Rizvana Bradley. In Poetics of Living verkennen we niet-normatieve en niet-binaire manieren van samenleven met het oog op de snel veranderende discoursen over seksualiteit, gezondheid, gemeenschapsleven en de dood.

Two Rubatos, een tentoonstelling met werk van Terre Thaemlitz, die als niet-essentialistische transgender persoon wisselt tussen persoonlijk voornaamwoorden, presenteert twee nieuwe multimedia-installaties met bestaande pianosolo’s en foto’s die oorspronkelijk gebruikt zijn tijdens liveperformances van haar serie Rubato uit de late jaren negentig. Rubato is een improvisatiemethode voor muzikale performance die niet uitgaat van een strikt tempo. In plaats daarvan varieert het tempo door versnelling of vertraging. Haar pianosolo’s zijn vertolkingen van liedjes van de bekende Duitse band Kraftwerk en de Britse elektronische popmuzikant en -producent Gary Numan, waarbij rubato als een artistieke methode wordt ingezet om het melodieherkenningsproces te bemoeilijken. In dit muzikale werk onderzoekt Thaemlitz de thematiek van auteurschap, identiteit en postindustriële technologieën die te vinden zijn op de albums van Kraftwerk, evenals het thema van seksuele ambiguïteit in het werk van Gary Numan. De kunstenaar presenteert ook beeldparodieën bij de muziek en er is bij elke rubato een kritisch essay.

Footnotes on Equality, een tentoonstelling door GRACE-onderzoekers in samenwerking met Cookies, een Rotterdams design- en architectuurcollectief, is opgebouwd rond een installatie met een eclectische verzameling van kunst en alledaagse voorwerpen. De objecten fungeren als indices voor verschillende controversiële punten rond de culturele productie van (on)gelijkheid en dienen ter ondersteuning bij verhalen over de hedendaagse strijd tegen onrecht. De onderzoekers van GRACE hebben veldwerk gedaan in heel Europa, waarbij ze in contact zijn gekomen met mensen of gemeenschappen die de strijd voor gelijkheid aangaan, maar waarbij de kwestie ook complex is, bijvoorbeeld doordat gelijkheid voor de ene groep ongelijkheid betekent voor een andere. Objecten uit dergelijke situaties zijn verzameld en omgevormd tot een labyrintachtige installatie, waarbij de toeschouwer wordt uitgenodigd om zijn eigen situatie van (on)gelijkheid te bekijken en contact te maken met anderen. Net als Thaemlitz is de intentie van de GRACE-onderzoekers en Cookies om de verbeelding van complexiteit te prikkelen; een essentiële commoningmethode en -waarde. De onderzoekers nemen een kritische houding aan ten opzichte van de manier waarop iemands strijd, rechten of identiteit wordt geanalyseerd en ‘gecommodificeerd’, oftewel exclusief wordt toegeëigend, in de hedendaagse kapitalistische cultuur. Dergelijke structurele processen kunnen er zelfs toe leiden dat sommige mensen ‘tegen gelijkheid’ zijn. De tentoonstelling is ook een poging om een ​​disciplinair onderzoeksproces ‘ongedaan’ te maken. Daarbij worden de kunstpraktijk en co-creatief werken een integraal onderdeel van onderzoek doen en het delen daarvan.

Two Rubatos – Solotentoonstelling van Terre Thaemlitz

8 maart – 12 mei 2019

In Japan gevestigde multimediaproducent, schrijver, spreker, bemiddelaar, audiomixer, dj en eigenaar van Comatonse Recordings

De in Japan wonende kunstenaar Terre Thaemlitz werkt al meer dan dertig jaar met geluid en performances. Zij maakt multimedia-albums en -installaties. In 1997 en 1999 produceerde Terre Thaemlitz twee albums met piano-uitvoeringen in tempo rubato met muziek van technopopgroep Kraftwerk en van elektronische popmuzikant en -producer Gary Numan. De uitvoeringen worden gekenmerkt door improvisatie, rubato, een muzikale performance die niet aan een strikt tijdsbesef voldoet, en composities met behulp van een computer. De piano zelf wordt digitaal verwerkt met improvisaties die tussen de muzieknoten worden geplaatst, samen met distortiongeluiden en overvloedige resonantie om de identificatie van de originele tracks te vertroebelen. Elk album werd vergezeld door beeldparodieën van de originele albumhoezen en uitgebreide analytische essays. Dit alles sluit aan bij Thaemlitz’ bijdrage aan een sonisch discours over interpretatie en queer betekenisproductie via de technieken en thema’s van de muzikanten, naast die van haarzelf.

Die Roboter Rubato (1997) verwijst naar één van Kraftwerks bekendste nummers, Die Roboter (“De Robot”), en hoe hun representatie als robots het symbool van de groep is geworden. Thaemlitz ziet de terugkerende thema’s van identiteit en postindustriële technologieën als heteronormatieve processen van objectivering en fetisjsering van gendergerelateerde machines. In de afwijzing van Kraftwerks beruchte *The Man Machine* toont Thaemlitz de culturele noodzaak en de potentie van een femme machine, een vrouwelijke machine. Met Replicas Rubato (1999) traceert Thaemlitz ‘de leugen van seksuele identiteit’ en diens materiële en immateriële ‘essentiële waarheid’ (zoals het ‘op deze manier geboren zijn’) door de queer thematiek van Gary Numans muziek en zijn dubbelzinnige seksualiteit te bespreken. Replicas was de naam van het tweede album van de band Tubeway Army, dat werd geleid door Gary Numan, en wordt beschouwd als het begin van Numans transmutatie naar een machine- en androgyne representatie. De installaties van Die Roboter Rubato en Replicas Rubato bezitten Thaemlitz’ vervormde pianosolo’s die het melodie-erkenningsproces bemoeilijken. Ze worden voor het eerst gepresenteerd met de originele 35mm-beelden die werden geprojecteerd tijdens haar performances. De bijbehorende essays geschreven door Thaemlitz zorgen dat de betekenissen niet door de poëtische grillen verloren gaan.

De rubatowerken gaan zowel over het interpretatieve proces van een luisteraar/lezer en de publiekelijk bijdragen aan het sonische discours over leesbaarheid, als over de persoonlijke verlangens en beperkingen van Thaemlitz’ eigen commentaar en de constructie van ‘alternatieve waarheden’ door contradicties en hypocrisie. Thaemlitz toont wat referentialiteit en kritiek kunnen doen, waarbij analyse wordt aangemerkt als een soort performatief spel dat de toeschouwer speelt, die betrokken raakt in culturele productie door de consumptie van teksten, beelden, geluiden en door vragen over welke actie daarna moet worden genomen..

Terre Thaemlitz (1968) is een bekroonde multimediaproducent, schrijver, spreker, bemiddelaar, audiomixer, dj en eigenaar van het platenlabel Comatonse Recordings. In haar werk combineert zij een kritische blik op identiteitspolitiek – inclusief gender, seksualiteit, klasse, linguïstiek, etniciteit en ras – met een voortdurende analyse van de sociaaleconomische aspecten van commerciële mediaproducties. Ze heeft meer dan vijftien soloalbums uitgebracht, evenals talloze 12-inch singles en videowerken. Zijn geschriften over muziek en cultuur zijn internationaal gepubliceerd in boeken, wetenschappelijke tijdschriften en andere magazines. Thaemlitz heeft lezingen gegeven over kwesties van niet-essentialistisch transgenderisme en queerness en heeft deelgenomen aan rondetafeldiscussies in Europa en Japan. Tijdens de recente documenta 14 presenteerde Thaemlitz ”deproduction” (2017), waarin de ongemakkelijke en hypocriete machtsdynamiek onderzocht wordt achter westerse humanistische opvattingen over de familie en hoe die ideeën zich internationaal verspreid hebben door de globalisering. Sinds januari 2001 woont ze in Japan.

Footnotes on Equality – Collectieve tentoonstelling door GRACE – Gender and Cultures of Equality in Europe en Cookies

8 maart – 12 mei 2019

GRACE-onderzoekers (Alejandra Benítez Silva, Tegiye Birey, Orianna Calderòn, Zerrin Cengiz, Eleanor Drage, Athena M. Enderstein, Barbara Grabher, Lieke Hettinga, Johanna Levy, Wilmarie Rosado Pérez, Raluca Pinzari, Paola Prieto López, Zuzanna Szutenberg, Tommaso Trillò en Sara Verderi) en Cookies (Antonio Barone, Alice Grégoire, Federico Martelli en Clément Périssé)

Footnotes on Equality is een tentoonstelling van vijftien onderzoekers van GRACE – Gender and Cultures of Equality in Europa, in samenwerking met het Rotterdamse architectuur- en designcollectief Cookies. De tentoonstelling draait rond een meerjarig project om een eclectische verzameling van kunst en alledaagse objecten op te bouwen die dient als index voor verschillende omstreden punten rond de culturele productie van (on)gelijkheid. De tentoonstelling is te vinden in Casco Art Institute met Cookies en op de website footnotesonequality.eu ontworpen door Anja Groten en Joana Chicau in samenwerking met de GRACE researchers.

De onderzoekers van GRACE hebben in heel Europa gestudeerd en gewerkt. Ze hebben veldwerk gedaan en mensen ontmoet die in situaties verkeren waarbij het begrip gelijkheid een voortdurende strijd is die wordt gedragen door sociale bewegingen, in dialoog met inspanningen in overheidsbeleid en wetgeving. Ze hebben voorwerpen uit deze situaties verzameld als culturele rekwisieten om verhalen rond kwesties waarin (on)gelijkheid wordt ervaren te kunnen vertellen, of het nu duidelijk of subtiel is, persoonlijk of structureel, affectief of rationeel. ‘Embodied discomfort’ werd als methode gebruikt bij het samenstellen van de verzameling, zodat de onderzoekers konden nadenken over hun eigen strijd tegen racisme, seksisme en fascisme. Ze nemen een kritische houding aan ten opzichte van hoe iemands strijd, rechten of identiteit wordt geanalyseerd en ‘gecommodificeerd’, oftewel exclusief wordt toegeëigend, in de hedendaagse kapitalistische cultuur. Dergelijke structurele processen kunnen ertoe leiden dat een individu zich kritisch opstelt ten opzichte van gelijkheid en het kan zelfs als munitie dienen voor verdere onrechtvaardigheid.

De GRACE-onderzoekers en Cookies reflecteren op de huidige staat van ingeburgerde begrippen van gelijkheid in Europa middels nieuwe visuele en sculpturale presentaties. De installatie toont sensibiliteiten die de onderzoekers ‘voetnoten’ noemen als basis voor het begrijpen van gelijkheid. Cookies benadrukt de verzameling objecten die door de GRACE-onderzoekers is aangelegd als bewijsmateriaal, aanvullende ondersteuning, kritiek, alternatieve perspectieven en anekdotes, zodat Footnotes on Equality laat zien dat de strijd nog steeds doorgaat en onaf is. De nadruk ligt op het verkennen van innovatieve antropologische methoden van ‘maken’, waarbij de tentoonstelling als een aanvulling op de wetenschappelijke artikelen gezien moet worden, als een etnografische ‘scenografie’ om het concept van ‘gelijkheid te construeren, analyseren en bekritiseren’.

De samenwerking tussen de GRACE-onderzoekers, Cookies en Casco Art Institute breidt de visuele taal van het project uit. De tentoonstelling biedt de analyse van artefacten als een manier om zowel te betrekken als te verspreiden, waarbij ook ‘nieuwe’ plekken en evenementen van en over culturen van gelijkheid worden voortgebracht. Cookies is geïnteresseerd in de bredere implicaties van het werk van de GRACE-onderzoekers en toont de objecten in de tentoonstelling als anekdotes over (on)gelijkheid, in tegelstelling tot de meer bureaucratische, institutionele definitie van gelijkheid waarbij singulariteiten en de solidariteitsstrijd meestal verloren gaan. Voor deze tentoonstelling heeft Cookies een systeem van hangende textiele elementen ontwikkeld, waardoor de ruimte ondoorzichtige en semitransparante lagen, gangen en doodlopende paden bevat. De verzameling bestaat uit verschillende soorten materialen die door de deelnemers tijdens hun veldonderzoek in de Europese Unie zijn opgedaan, zoals nota’s, audio- en beeldopnamen, transcripties, kunstwerken en readymades. De onderzoekers delen hun onderzoek naar grote thema’s tijdens hun werk, waarbij het concept van individuele en structurele gelijkheid wordt uitgedaagd: de genderinclusiviteit van sport, feminisme in religies en secularisme, jubileumvieringen van LGTBQ-rechten en hun materiële sporen, migranten-, feministische en antiracistische solidariteitsnetwerken, menstruatie en big datastromen, oorlog en de herinnering aan de Syrische opstand, seksueel geweld en huiselijk geweld, en in de politiek van zichtbaarheid voor de belichaming van transgenders en invaliditeit.

Colophon:

Office Team:
Binna Choi, directeur
Yolande van der Heide, deputy director
Erik Uitenbogaard, head of diverse economies
Staci Bu Shea, curator
Rosa Paardenkooper, curator of language and dissemination
Marianna Takou, producer

Laura Casanovas, Yota Celenti, Sanne Coopmans, Laura Cuzzocrea, Amelie Eckersley, Agustin Faundez Rojas, Ana Flores Giráldez, Mafalda Gomes, Aneesha Goswami, Amy Gowen, Charli Herrington, Gordon H. Williams, Patricia Jiménez Lopez, Ingrid Kramer, Una McAuley, Sophie Mak-Schram, Serena Medici, Abhaya Mistry, Egoyibo Okoro, Shannon O’Reilly, Rekana Owan Isong, Amy Pekal, Pieter du Plessis, Ellyse Randrup, Laura Sanchez Mera, Gentry Tsiatsiou, Roos van Unen, Jorge Vitorino, hosts and volunteers

Support team:
Tim van Elferen, Thomas de Kroon, Jochem van Grieken, Julian Stolwerk installation
Clementine Edwards editor
Loes van Beuningen, translator
David Bennewith / colophon.info, graphic design
Bram van den Berg, web programming
Elkin Willaert / Force Finance, financial administration & accountancy

Bestuur
Charles Esche, voorzitter
Martijn van der Linden, penningmeester
Wendelien van Oldenborgh
Aetzel Griffin

GRACE – Gender and Cultures of Equality in Europe:
Vasso Belia, coordinator
Alejandra Benítez Silva, Tegiye Birey, Zerrin Cengiz, Barbara Grabher, Lieke Hettinga, Wilmarie Rosado Pérez, Raluca Pinzari, Sara Verderi, curatorial team
Anja Groten, graphic design
Joana Chicau, web design and programming

Bestuur
Rosemarie Buikema, professor of Art, Culture & Diversity, Utrecht University; Suzanne Clisby, director of GRACE & senior research fellow, University of Hull
Partners
GRACE partners include the European Commission, ATRIA Institute on Gender Equality and Women’s History, and Hull City Council, and the consortium of Associazione Orlando, Central European University, University of Bologna, University of Granada, University of Hull, University of Lodz, University of Oviedo, and Utrecht University.
Website: www.graceproject.eu

Het tentoonstellingsprogramma wordt ondersteund door de gemeente Utrecht, Stichting DOEN via Arts Collaboratory, Foundation for Arts Initiatives en GRACE – Gender and Cultures of Equality in Europe via het onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020 van de Europese Commissie in het kader van de beurs Marie-Skłodowska-Curie Actions. Bijkomende partners van het tentoonstellingsprogramma zijn de opleiding genderstudies van de Universiteit Utrecht, Terra Critica Utrecht en Niet normaal*, queerfeesten die plaatsvinden in EKKO, Utrecht.

Expore more projects

Blijf in contact met de commons

Hoofdkwartier

Lange Nieuwstraat 7
3512PA Utrecht
The Netherlands

Neem contact op:

Algemeen
Pers
+31 (0)30 231 9995